8 Phương Thức Đánh Giá Sự Phù Hợp Và Nguyên Tắc Quản Lý Rủi Ro Theo Thông Tư 14/2026/TT-BKHCN

Ngày 09/4/2026, Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành Thông tư 14/2026/TT-BKHCN quy định về công bố hợp chuẩn, công bố hợp quy và phương thức đánh giá sự phù hợp với tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật. Văn bản này được xem là cơ sở pháp lý quan trọng trong việc chuẩn hóa hoạt động đánh giá sự phù hợp đối với sản phẩm, hàng hóa tại Việt Nam theo hướng quản lý dựa trên mức độ rủi ro và từng bước tiệm cận với thông lệ quốc tế.

Xem thêm: Hồ sơ năng lực Công ty Cổ phần Phòng thử nghiệm Phúc Gia

1. Hệ thống 08 phương thức chứng nhận sự phù hợp

Theo Thông tư 14/2026/TT-BKHCN, hoạt động chứng nhận sự phù hợp được thực hiện theo một trong tám phương thức đánh giá, tùy thuộc vào yêu cầu quản lý tương ứng với từng sản phẩm, hàng hóa:

  • Phương thức 1: Chứng nhận thông qua thử nghiệm mẫu đại diện cho kiểu, loại sản phẩm, hàng hóa. 
  • Phương thức 2: Chứng nhận thông qua thử nghiệm mẫu đại diện cho kiểu, loại sản phẩm, hàng hóa. Giám sát thông qua thử nghiệm mẫu lấy trên thị trường. 
  • Phương thức 3: Chứng nhận thông qua thử nghiệm mẫu đại diện cho kiểu, loại sản phẩm, hàng hóa và đánh giá quá trình sản xuất. Giám sát thông qua thử nghiệm mẫu và đánh giá quá trình sản xuất. Mẫu thử nghiệm trong giám sát lấy tại nơi sản xuất.
  • Phương thức 4: Chứng nhận thông qua thử nghiệm mẫu đại diện cho kiểu, loại sản phẩm, hàng hóa và đánh giá quá trình sản xuất. Giám sát thông qua thử nghiệm mẫu và đánh giá quá trình sản xuất. Mẫu thử nghiệm trong giám sát lấy tại nơi sản xuất hoặc trên thị trường hoặc được lấy cả tại nơi sản xuất và trên thị trường. 
  • Phương thức 5: Chứng nhận thông qua thử nghiệm mẫu đại diện cho kiểu, loại sản phẩm, hàng hóa và đánh giá quá trình sản xuất hoặc hệ thống quản lý. Giám sát thông qua thử nghiệm mẫu và đánh giá quá trình sản xuất hoặc hệ thống quản lý. Mẫu thử nghiệm trong giám sát có thể lấy tại nơi sản xuất hoặc lấy trên thị trường hoặc được lấy cả tại nơi sản xuất và trên thị trường. 
  • Phương thức 6: Chứng nhận thông qua đánh giá và giám sát hệ thống quản lý. 
  • Phương thức 7: Chứng nhận thông qua thử nghiệm, đánh giá lô sản phẩm, hàng hóa. 
  • Phương thức 8: Chứng nhận thông qua thử nghiệm hoặc giám định toàn bộ sản phẩm, hàng hóa.

Trình tự thực hiện, nguyên tắc áp dụng và nội dung chi tiết của từng phương thức được quy định tại Phụ lục II Thông tư số 14/2026/TT-BKHCN.

Phuong-Thuc-Chung-Nhan

2. Nguyên tắc áp dụng phương thức chứng nhận dựa trên mức độ rủi ro

2.1. Lựa chọn phương thức chứng nhận dựa trên mức độ rủi ro

Thông tư 14/2026/TT-BKHCN quy định việc áp dụng phương thức chứng nhận phải dựa trên mức độ rủi ro của sản phẩm, hàng hóa và được xác định cụ thể trong quy chuẩn kỹ thuật hoặc văn bản quản lý chuyên ngành tương ứng. Đồng thời, phương thức chứng nhận phải được ghi cụ thể trên giấy chứng nhận phù hợp quy chuẩn kỹ thuật.

Một số nguyên tắc cần lưu ý khi áp dụng phương thức chứng nhận theo mức độ rủi ro:

  • Đối với sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro cao: Không áp dụng Phương thức 1 và Phương thức 6.
  • Đối với sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro trung bình: Có thể áp dụng lấy mẫu đại diện theo loại hoặc nhóm sản phẩm thay cho từng kiểu cụ thể, với điều kiện doanh nghiệp đã có hệ thống quản lý chất lượng phù hợp như ISO 9001, HACCP, GMP…
  • Lấy mẫu thị trường: Chỉ thực hiện khi đặc tính hàng hóa có khả năng biến đổi trong quá trình lưu thông.

Muc_Do_Rui_Ro_Theo_Luat_Chat_Luong_San_Pham_Hang_Hoa_Nam_2026 (1)

2.2. Cơ chế miễn, giảm yêu cầu trong quá trình đánh giá sự phù hợp

Thông tư cũng cho phép xem xét miễn, giảm số lượng mẫu thử hoặc giảm yêu cầu đánh giá quá trình sản xuất đối với sản phẩm, hàng hóa thuộc nhóm rủi ro trung bình và cao, khi doanh nghiệp cung cấp được đầy đủ bằng chứng đáp ứng các điều kiện sau:

  • Đang áp dụng hệ thống quản lý chất lượng như ISO 9001, HACCP, GMP,… còn hiệu lực ít nhất 06 tháng và có phạm vi chứng nhận phù hợp với sản phẩm được đánh giá.
  • Tổ chức chứng nhận được công nhận bởi các đơn vị quốc tế uy tín như Tổ chức hợp tác công nhận khu vực Châu Á Thái Bình Dương (APAC) hoặc Tổ chức công nhận toàn cầu (Global Accreditation Cooperation Incorporated) hoặc tổ chức công nhận được thừa nhận theo các Thỏa thuận Thừa nhận lẫn nhau (MRA/MLA) mà Việt Nam tham gia.
  • Doanh nghiệp có chương trình giám sát nội bộ và thực hiện thử nghiệm tại các tổ chức được công nhận.

Lưu ý: Các chỉ tiêu quy chuẩn vẫn phải được thử nghiệm giám sát ít nhất 01 lần trong một chu kỳ chứng nhận.

8-phuong-thuc-danh-gia-su-phu-hop-va-nguyen-tac-quan-ly-rui-ro-theo-thong-tu-14-2026-tt-bkhcn

2.3. Quy định về lấy mẫu và áp dụng Phương thức 7 trong đánh giá sự phù hợp

Khi áp dụng Phương thức 7, việc lấy mẫu đại diện cho lô sản phẩm, hàng hóa theo nguyên tắc xác suất thống kê thì quy chuẩn kỹ thuật phải quy định rõ phương án lấy mẫu theo các tiêu chuẩn quốc gia, tiêu chuẩn quốc tế quy định về lấy mẫu xác suất thống kê lô hàng tương ứng như TCVN 9597-1 hoặc ISO 10576-1, bộ tiêu chuẩn TCVN 7790 hoặc bộ tiêu chuẩn ISO 2859, TCVN 8243-1 hoặc ISO 3951-1.

2.4. Nguyên tắc áp dụng phương thức trong hoạt động hợp chuẩn

Trong hoạt động chứng nhận hợp chuẩn, tổ chức chứng nhận hoặc tổ chức, cá nhân công bố hợp chuẩn được quyền lựa chọn phương thức đánh giá sự phù hợp theo các phương thức quy định tại Thông tư này. Việc lựa chọn phải bảo đảm phù hợp với mức độ rủi ro của đối tượng được đánh giá nhằm đảm bảo độ tin cậy của kết quả chứng nhận.

Thông tư quy định không cấp dấu chứng nhận hợp chuẩn đối với Phương thức 1. Đồng thời, giấy chứng nhận hợp chuẩn phải thể hiện rõ phương thức chứng nhận đã được áp dụng.

Niềm Tin Thị Trường Được Củng Cố Từ Những Tiêu Chuẩn Phù Hợp Thực Tiễn

Việc ban hành Thông tư 14/2026/TT-BKHCN được xem là bước điều chỉnh quan trọng trong hoạt động đánh giá sự phù hợp, góp phần tiệm cận với các thông lệ trong khu vực và quốc tế. Qua đó, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hàng hóa Việt Nam trong việc tiếp cận và mở rộng thị trường quốc tế.

3. Toàn văn Thông tư 14/2026/TT-BKHCN

Thông tư có hiệu lực kể từ ngày 25/5/2026 và thay thế Thông tư 28/2012/TT-BKHCNThông tư 02/2017/TT-BKHCNThông tư 04/2025/TT-BKHCN và bãi bỏ 1 số điều tại Thông tư 06/2020/TT-BKHCNThông tư 07/2024/TT-BKHCN. Các điều chỉnh này được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao tính thống nhất, minh bạch trong hoạt động chứng nhận và đánh giá sự phù hợp.

Vui lòng chờ vài giây để xem Thông tư 14/2026/TT-BKHCN

Ấn vào đây để tải Thông tư 14/2026/TT-BKHCN

XEM THÊM CÁC BÀI VIẾT:

Mọi chi tiết xin vui lòng liên hệ:

CÔNG TY CỔ PHẦN PHÒNG THỬ NGHIỆM PHÚC GIA
TRUNG TÂM CHỨNG NHẬN PHÚC GIA
TRUNG TÂM THỬ NGHIỆM KIỂM ĐỊNH PHÚC GIA

Địa chỉ:
• Miền Bắc: Cảng cạn Long Biên, Số 01 Huỳnh Tấn Phát, KCN Sài Đồng B, P. Long Biên, TP. Hà Nội
• Miền Nam: Số 180, Đường D2, P. Long Trường, TP. Hồ Chí Minh

Điện thoại:
• Miền Bắc: 0965.996.696/0982.996.696/024.7779.6696
• Miền Nam: 0918.996.696

E-mail: lab@phucgia.com.vn
Website: phucgia.com.vn
Thời gian làm việc: Thứ Hai đến Thứ Sáu 8:00 – 18:30; Thứ Bảy 8:00 – 12:00

Phúc Gia® – Tổ chức thử nghiệm và chứng nhận toàn diện cho thiết bị điện – điện tử

Mục lục