Thị trường chỉ có thể vận hành hiệu quả khi có niềm tin. Và niềm tin ấy không tự hình thành, mà được xây dựng trên nền tảng của tiêu chuẩn. Tuy nhiên, tiêu chuẩn chỉ thực sự phát huy giá trị khi phản ánh đúng nhu cầu và đặc điểm của các nhóm đối tượng mà chúng hướng tới bảo vệ.
Xem thêm: Hồ sơ năng lực Công ty Cổ phần Phòng thử nghiệm Phúc Gia
1. Tiêu chuẩn – nền tảng tạo dựng niềm tin thị trường
Tiêu chuẩn không chỉ là các văn bản kỹ thuật khô khan, chúng tồn tại như một lớp nền âm thầm phía sau thị trường, thiết lập các yêu cầu về an toàn, phương pháp thử nghiệm, ghi nhãn và hiệu suất. Nhờ đó, sản phẩm và dịch vụ khi đến tay người sử dụng có thể đáp ứng những mức bảo đảm nhất định, đồng thời tạo cơ sở để kiểm chứng các cam kết chất lượng của nhà sản xuất.

Việc bảo vệ người tiêu dùng vì thế không phải là một khái niệm trừu tượng, mà được cụ thể hóa trong từng thông số, yêu cầu kỹ thuật và quy trình đánh giá. Một hệ thống tiêu chuẩn chỉ thực sự tạo dựng được niềm tin khi có khả năng phản ánh sát thực tiễn sử dụng, qua đó bảo đảm mức độ bảo vệ người dùng một cách phù hợp và toàn diện nhất.
Tuy nhiên, tiêu chuẩn không phải là những quy tắc hoàn toàn trung lập vì chúng là sản phẩm được xây dựng bởi con người. Nếu quá trình xây dựng không phản ánh đầy đủ sự đa dạng của người sử dụng thực tế, các “điểm mù” kỹ thuật có thể xuất hiện. Đặc biệt, khi thiếu đi trải nghiệm thực tiễn, tiêu chuẩn có thể chưa bao quát hết các rủi ro phát sinh, từ đó ảnh hưởng đến mức độ tin cậy và niềm tin của người tiêu dùng.

2. Nâng cao chất lượng tiêu chuẩn với sự tham gia của người tiêu dùng
Tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế (ISO), thông qua Ủy ban Chính sách Người tiêu dùng (COPOLCO), đã đưa ra một định hướng quan trọng trong việc đưa quan điểm của người tiêu dùng vào quá trình xây dựng tiêu chuẩn. Theo bà Eunsook Moon – Chủ tịch COPOLCO, tiêu chuẩn chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi phản ánh đúng nhu cầu của người dùng trong đời sống.
Sự tham gia của người tiêu dùng giúp quá trình xây dựng tiêu chuẩn có thể đưa ra những góc nhìn khác về các vấn đề cốt lõi liên quan đến giá trị sử dụng và độ tin cậy của sản phẩm, bao gồm:
- Mức độ dễ sử dụng và khả năng vận hành trong thực tế;
- Tính rõ ràng, minh bạch của thông tin và hướng dẫn sử dụng;
- Mức độ an toàn trong các điều kiện sử dụng thực tế, không chỉ trong môi trường thử nghiệm;
- Khả năng bao quát đầy đủ các nhóm đối tượng người dùng, tránh bỏ sót các trường hợp đặc biệt.
Từ những trải nghiệm trong đời sống, công việc, y tế và môi trường số, người tiêu dùng mang đến góc nhìn đa chiều giúp hoàn thiện các dự thảo tiêu chuẩn. Sự tham gia này góp phần hạn chế các “điểm mù” kỹ thuật, đảm bảo tiêu chuẩn không chỉ phản ánh góc nhìn của nhà sản xuất mà còn bám sát nhu cầu thực tế của người sử dụng.
Quan điểm của COPOLCO cũng nhấn mạnh một cách tiếp cận mang tính hệ thống: sự tham gia của người tiêu dùng không chỉ mang tính khuyến khích, mà là một cơ chế quan trọng nhằm bảo đảm chất lượng của chính hệ thống tiêu chuẩn. Đây là nền tảng góp phần xây dựng một thị trường minh bạch hơn, nơi niềm tin được hình thành từ các tiêu chuẩn có tính thực tiễn và khả năng bảo vệ người sử dụng rõ ràng.

3. Khi thiếu tiếng nói đa dạng, rủi ro có thể xuất hiện
Thực tế cho thấy, thiếu sự đa dạng về góc nhìn trong quá trình xây dựng tiêu chuẩn có thể dẫn đến những hệ quả không mong muốn. Có những trường hợp hình nộm thử nghiệm va chạm chủ yếu dựa trên cơ thể nam giới, thiết bị bảo hộ chưa phù hợp với phụ nữ, hoặc các nền tảng số chưa lường trước đầy đủ các nguy cơ ảnh hưởng đến người dùng. Những vấn đề này thường xuất phát từ các “khoảng trống” trong quá trình xây dựng tiêu chuẩn và thiết kế sản phẩm.
Các nghiên cứu và quan sát trong lĩnh vực tiêu chuẩn hóa cũng chỉ ra rằng, khi kinh nghiệm thực tiễn và các góc nhìn đa chiều được tích hợp đầy đủ, tiêu chuẩn có xu hướng toàn diện và phù hợp hơn với điều kiện sử dụng thực tế. Ngược lại, nếu thiếu đi các yếu tố này, một số rủi ro tiềm ẩn có thể chưa được nhận diện đầy đủ trong giai đoạn xây dựng.
Một ví dụ rõ nét là trước đây thị trường từng thiếu sự thống nhất về tiêu chuẩn an toàn, ghi nhãn và phương pháp thử nghiệm đối với các thiết bị điện, khiến việc đánh giá và so sánh sản phẩm giữa các thương hiệu gặp nhiều khó khăn. Chỉ khi quy định về hiệu suất năng lượng và nhãn năng lượng được thiết lập và áp dụng thống nhất theo các quy chuẩn quốc gia và quốc tế, thông tin sản phẩm mới trở nên minh bạch hơn, giúp người tiêu dùng dễ dàng nhận diện chất lượng, đồng thời thúc đẩy doanh nghiệp nâng cao hiệu suất sản phẩm.
Điều này cho thấy vai trò quan trọng của việc đảm bảo sự tham gia rộng rãi trong quá trình xây dựng tiêu chuẩn, nhằm giúp các yêu cầu kỹ thuật phản ánh sát hơn với thực tiễn và nâng cao mức độ phù hợp khi áp dụng.

4. Gỡ bỏ rào cản để nâng cao chất lượng tiêu chuẩn
Hiện nay, vẫn tồn tại những rào cản như hạn chế về nhận thức, nguồn lực và sự mất cân bằng giới trong lĩnh vực kỹ thuật. Khi các rào cản này được tháo gỡ, chất lượng xây dựng tiêu chuẩn có thể được cải thiện theo hướng toàn diện hơn.
Thực tiễn cho thấy, các tổ chức có sự tham gia đa dạng trong quá trình ra quyết định thường có điều kiện xem xét vấn đề từ nhiều góc độ hơn. Khi người dùng tham gia vào quá trình xây dựng tiêu chuẩn, các rủi ro có thể được nhận diện sớm hơn, đồng thời đảm bảo sản phẩm phù hợp với mục đích sử dụng ở mọi thị trường.
Niềm tin của người tiêu dùng vì thế không chỉ đến từ việc thực thi pháp luật, mà còn từ sự tin tưởng đối với nhãn chất lượng, chứng nhận và tiêu chuẩn. Đây chính là nền tảng để thị trường vận hành hiệu quả và ổn định hơn.

Có thể thấy, khi quá trình xây dựng tiêu chuẩn phản ánh đầy đủ hơn nhu cầu và điều kiện sử dụng thực tế, hiệu quả bảo vệ người tiêu dùng cũng được nâng cao. Qua đó, niềm tin đối với chất lượng sản phẩm và hệ thống đánh giá sự phù hợp tiếp tục được củng cố, góp phần thúc đẩy thị trường phát triển minh bạch, ổn định và bền vững hơn.
XEM THÊM CÁC BÀI VIẾT:
- Nâng Cao An Toàn Cho Sạc Dự Phòng Với Tiêu Chuẩn UL 2056 Trong Kỷ Nguyên Số
- Nguyên Tắc Quản Lý Chất Lượng Sản Phẩm Hàng Hóa Năm 2026
- Nghị Định 37/2026/NĐ-CP Quy Định Chi Tiết Một Số Điều Và Biện Pháp Để Tổ Chức, Hướng Dẫn Thi Hành Luật Chất Lượng Sản Phẩm, Hàng Hóa
- Nghị Định 30/2026/NĐ-CP Quy Định Chi Tiết Một Số Điều Và Biện Pháp Để Tổ Chức, Hướng Dẫn Thi Hành Luật Sử Dụng Năng Lượng Tiết Kiệm Và Hiệu Quả
- Thông Tư 56/2025/TT-BKHCN – QCVN 19:2025/BKHCN Quy Chuẩn Kỹ Thuật Quốc Gia Về An Toàn Và Tương Thích Điện Từ Đối Với Sản Phẩm Chiếu Sáng Bằng Công Nghệ LED
- QCVN 134:2024/BTTTT Về Mức Hấp Thụ Riêng Đối Với Thiết Bị Vô Tuyến Cầm Tay Và Đeo Trên Cơ Thể Người
- QCVN 135:2024/BTTTT Về Yêu Cầu An Toàn Thông Tin Cơ Bản Cho Camera Giám Sát Sử Dụng Giao Thức Internet
Mọi chi tiết xin vui lòng liên hệ:
CÔNG TY CỔ PHẦN PHÒNG THỬ NGHIỆM PHÚC GIA
TRUNG TÂM CHỨNG NHẬN PHÚC GIA
TRUNG TÂM THỬ NGHIỆM KIỂM ĐỊNH PHÚC GIA
Địa chỉ:
• Miền Bắc: Cảng cạn Long Biên, Số 01 Huỳnh Tấn Phát, KCN Sài Đồng B, P. Long Biên, TP. Hà Nội
• Miền Nam: Số 180, Đường D2, P. Long Trường, TP. Hồ Chí Minh
Điện thoại:
• Miền Bắc: 0965.996.696/0982.996.696/024.7779.6696
• Miền Nam: 0918.996.696
E-mail: lab@phucgia.com.vn
Website: phucgia.com.vn
Thời gian làm việc: Thứ Hai đến Thứ Sáu 8:00 – 18:30; Thứ Bảy 8:00 – 12:00
Phúc Gia® – Tổ chức thử nghiệm và chứng nhận toàn diện cho thiết bị điện – điện tử
