Những Điểm Đáng Chú Ý Tại Dự Thảo Quy Định Chi Tiết Thi Hành Luật Trí Tuệ Nhân Tạo

Luật Trí tuệ nhân tạo số 134/2025/QH15 sẽ có hiệu lực từ ngày 01/03/2026, việc ban hành dự thảo văn bản hướng dẫn thi hành là bước cần thiết nhằm định hình cách thức quản lý, phát triển và ứng dụng AI tại Việt Nam trong thời gian tới, đồng thời tạo môi trường pháp lý minh bạch cho các doanh nghiệp và tổ chức tham gia vào lĩnh vực công nghệ mới này.

Xem thêm: Hồ sơ năng lực Công ty Cổ phần Phòng thử nghiệm Phúc Gia

Mục lục nội dung

1. Trí tuệ nhân tạo (AI) và những thách thức mới

Trong vài năm gần đây, AI đang phát triển mạnh mẽ và được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực như tài chính, y tế, giáo dục, thương mại điện tử và dịch vụ công. Công nghệ này mang lại nhiều lợi ích rõ rệt, từ việc nâng cao hiệu quả sản xuất, hỗ trợ ra quyết định cho đến cải thiện trải nghiệm người dùng.

Tuy nhiên, sự phát triển nhanh của AI cũng đặt ra không ít thách thức. Một trong những vấn đề được quan tâm hiện nay là nguy cơ lạm dụng công nghệ để tạo ra nội dung giả mạo (deepfake), phục vụ cho các hành vi lừa đảo hoặc thao túng thông tin. Ngoài ra, việc xử lý khối lượng lớn dữ liệu cá nhân cũng làm gia tăng rủi ro liên quan đến quyền riêng tư và an toàn dữ liệu.

Trong bối cảnh đó, việc xây dựng một hành lang pháp lý rõ ràng được xem là điều cần thiết để vừa kiểm soát các rủi ro tiềm ẩn, vừa tạo điều kiện cho công nghệ AI phát triển một cách có trách nhiệm.

2. Chuyển từ quản lý truyền thống sang quản trị dựa trên rủi ro

Luật Trí tuệ nhân tạo số 134/2025/QH15 năm 2025 đã đưa ra cách tiếp cận mới trong quản lý công nghệ AI. Thay vì áp dụng một cơ chế quản lý giống nhau cho mọi hệ thống, Luật hướng tới mô hình quản trị dựa trên mức độ rủi ro. Trên cơ sở đó, dự thảo văn bản quy định chi tiết thi hành Luật Trí tuệ nhân tạo được xây dựng nhằm cụ thể hóa cách thức triển khai nguyên tắc này trong thực tiễn quản lý.

Theo quy định dự kiến, các hệ thống AI sẽ được phân loại theo mức độ rủi ro dựa trên phạm vi ảnh hưởng và mức độ tác động đến xã hội. Những hệ thống có rủi ro cao, chẳng hạn liên quan đến an toàn con người, quyền lợi cá nhân hoặc hạ tầng quan trọng, sẽ phải tuân thủ các yêu cầu nghiêm ngặt hơn. Ngược lại, các ứng dụng AI đơn giản hoặc có rủi ro thấp sẽ được áp dụng quy trình quản lý linh hoạt hơn.

Cách tiếp cận này nhằm giảm bớt thủ tục hành chính không cần thiết cho các doanh nghiệp phát triển công nghệ, đồng thời giúp cơ quan quản lý tập trung nguồn lực giám sát đối với những lĩnh vực có khả năng gây tác động lớn.

3. Ba định hướng chính của dự thảo văn bản quy định chi tiết thi hành Luật Trí tuệ nhân tạo

Dự thảo văn bản quy định chi tiết thi hành Luật Trí tuệ nhân tạo được xây dựng dựa trên sự cân bằng giữa yêu cầu quản lý và thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Trong đó, ba định hướng lớn được xác định gồm:

Bảo vệ quyền con người và an ninh xã hội: Nghị định đặt ra các giới hạn cần thiết nhằm ngăn chặn việc lạm dụng AI gây ảnh hưởng tiêu cực đến cá nhân và cộng đồng. Điều này bao gồm các quy định liên quan đến minh bạch thông tin, trách nhiệm của nhà cung cấp hệ thống AI và cơ chế xử lý sự cố.
Thúc đẩy phát triển hạ tầng và công nghệ AI trong nước: Nhà nước khuyến khích xây dựng hệ sinh thái nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI, trong đó có việc đầu tư vào hạ tầng dữ liệu, năng lực tính toán và các nền tảng công nghệ phục vụ đổi mới sáng tạo.
Tạo môi trường pháp lý minh bạch cho doanh nghiệp: Việc xác lập các quy định rõ ràng giúp doanh nghiệp có cơ sở pháp lý để phát triển và triển khai các sản phẩm AI tại Việt Nam. Môi trường pháp lý minh bạch cũng được kỳ vọng sẽ thu hút thêm các nguồn lực đầu tư vào lĩnh vực công nghệ cao.

4. Xây dựng cổng thông tin một cửa về AI

Để hỗ trợ việc triển khai Luật Trí tuệ nhân tạo, dự thảo văn bản quy định chi tiết thi hành Luật Trí tuệ nhân tạo cũng đề xuất thành lập Cổng thông tin điện tử một cửa về AI và Cơ sở dữ liệu quốc gia về hệ thống AI.

Các nền tảng này sẽ đóng vai trò là hệ thống quản lý tập trung, cho phép cơ quan nhà nước theo dõi hoạt động của các hệ thống AI đang được triển khai tại Việt Nam. Đồng thời, doanh nghiệp cũng có thể sử dụng cổng thông tin này để thực hiện các thủ tục cần thiết như đăng ký, phân loại mức độ rủi ro hoặc báo cáo sự cố.

Việc xây dựng hệ thống quản lý tập trung không chỉ giúp nâng cao hiệu quả giám sát mà còn tạo thuận lợi cho doanh nghiệp trong quá trình thực hiện các nghĩa vụ pháp lý.

5. Hoàn thiện hệ sinh thái hạ tầng AI quốc gia tại Việt Nam

Cùng với việc xây dựng khung pháp lý, dự thảo văn bản quy định chi tiết thi hành Luật Trí tuệ nhân tạo cũng đặt ra định hướng phát triển hạ tầng AI quốc gia nhằm hỗ trợ hoạt động nghiên cứu và đổi mới sáng tạo. Hệ sinh thái này có thể bao gồm các trung tâm dữ liệu quy mô lớn, hệ thống tính toán hiệu năng cao và các nền tảng dữ liệu phục vụ phát triển AI. Những nguồn lực này sẽ tạo điều kiện cho các doanh nghiệp công nghệ, viện nghiên cứu và trường đại học tiếp cận hạ tầng cần thiết để phát triển các ứng dụng AI trong nước.

Việc đầu tư vào hạ tầng công nghệ cũng được xem là yếu tố quan trọng giúp Việt Nam nâng cao năng lực tự chủ trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo.

6. Lộ trình dự kiến

Theo đề xuất của Bộ Khoa học và Công nghệ, Nghị định hướng dẫn Luật Trí tuệ nhân tạo dự kiến có hiệu lực từ ngày 01/03/2026, cùng thời điểm Luật Trí tuệ nhân tạo 2025 chính thức được triển khai. Khi Nghị định được ban hành, các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và tổ chức liên quan sẽ có cơ sở pháp lý rõ ràng hơn để triển khai các hoạt động phát triển, cung cấp và ứng dụng hệ thống AI.

Việc sớm hoàn thiện hành lang pháp lý cho AI được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng để Việt Nam phát triển và ứng dụng công nghệ này một cách an toàn, đồng thời hỗ trợ quá trình chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo trong nhiều lĩnh vực của nền kinh tế.

7. Dự thảo Nghị định Quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Trí tuệ nhân tạo

Vui lòng chờ vài giây để xem Dự thảo Nghị định Quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Trí tuệ nhân tạo

Ấn vào đây để tải Dự thảo Nghị định Quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Trí tuệ nhân tạo

8. Dự thảo Quyết định Ban hành Danh mục hệ thống trí tuệ nhân tạo có rủi ro cao

Vui lòng chờ vài giây để xem Dự thảo Quyết định Ban hành Danh mục hệ thống trí tuệ nhân tạo có rủi ro cao

Ấn vào đây để tải Dự thảo Quyết định Ban hành Danh mục hệ thống trí tuệ nhân tạo có rủi ro cao

XEM THÊM CÁC BÀI VIẾT KHÁC:

Mọi chi tiết xin vui lòng liên hệ:

CÔNG TY CỔ PHẦN PHÒNG THỬ NGHIỆM PHÚC GIA
TRUNG TÂM CHỨNG NHẬN PHÚC GIA
TRUNG TÂM THỬ NGHIỆM KIỂM ĐỊNH PHÚC GIA

Địa chỉ:
• Miền Bắc: Cảng cạn Long Biên, Số 01 Huỳnh Tấn Phát, KCN Sài Đồng B, phường Long Biên, TP. Hà Nội
• Miền Nam: Số 180, Đường D2, P. Long Trường, TP. Hồ Chí Minh
Điện thoại: 0965.996.696/0982.996.696/024.7779.6696
E-mail: lab@phucgia.com.vn
Website: phucgia.com.vn
Thời gian làm việc: Thứ Hai đến Thứ Sáu 8:00 – 18:30; Thứ Bảy 8:00 – 12:00

Phúc Gia® – Tổ chức thử nghiệm và chứng nhận toàn diện cho thiết bị điện – điện tử