Đề Xuất Danh Mục Công Nghệ Cao Được Ưu Tiên Đầu Tư Phát Triển

Bộ Khoa học và Công nghệ đang lấy ý kiến rộng rãi đối với dự thảo Danh mục công nghệ cao, trong đó đề xuất ưu tiên nhiều lĩnh vực cốt lõi như AI, robot, mạng 5G, bán dẫn và năng lượng mới… Việc cập nhật này là yêu cầu cấp thiết nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, tối ưu hóa nguồn lực quốc gia và thu hút đầu tư, qua đó tạo đòn bẩy đột phá để nâng cao năng lực tự chủ công nghệ của Việt Nam đến năm 2030.

Xem thêm: Hồ sơ năng lực Công ty Cổ phần Phòng thử nghiệm Phúc Gia

Mục lục nội dung

1. Sự cần thiết của việc ban hành Danh mục công nghệ cao

Việc Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì xây dựng các Danh mục công nghệ cao được ưu tiên đầu tư phát triển, Danh mục sản phẩm công nghệ cao được khuyến khích phát triển, Danh mục công nghệ chiến lược và Danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược là một bước điều chỉnh quan trọng trong việc định hướng phát triển các lĩnh vực cần ưu tiên nguồn lực ở cấp quốc gia.

Trước hết, đây là bước chuẩn bị then chốt để triển khai Luật Công nghệ cao 2025 (có hiệu lực từ ngày 01/7/2026). Khi danh mục được ban hành, các chính sách ưu đãi về thuế, đất đai, tín dụng vốn đang phân tán ở nhiều văn bản khác nhau, sẽ có cơ sở để thống nhất và áp dụng minh bạch hơn. Điều này giúp doanh nghiệp dễ tiếp cận chính sách, đồng thời giảm rủi ro trong quá trình đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ.

Danh mục cũng là công cụ thực hiện các định hướng tại Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị. Trong đó, việc làm chủ các công nghệ chiến lược được xác định là yếu tố then chốt để bảo đảm tự chủ về kinh tế và an ninh quốc gia, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ và biến động địa chính trị ngày càng phức tạp.

Việc cập nhật danh mục là cần thiết khi Danh mục cũ từ năm 2020 đã bộc lộ nhiều hạn chế. Nhiều lĩnh vực mới như trí tuệ nhân tạo (AI), chip bán dẫn, công nghệ lượng tử hay năng lượng hydro chưa được bao quát đầy đủ, dẫn đến khoảng trống trong định hướng chính sách.

Một vấn đề đáng chú ý khác là sự phụ thuộc lớn vào khu vực FDI trong lĩnh vực công nghệ cao (hiện chiếm hơn 81% vốn tại các khu công nghệ cao). Dự thảo danh mục mới được xây dựng theo hướng linh hoạt hơn về tiêu chí kỹ thuật, qua đó tạo điều kiện để doanh nghiệp trong nước và các viện nghiên cứu có thể tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.

Cuối cùng, việc xác định rõ các các công nghệ lõi (Chip bán dẫn, an ninh mạng, vắc xin…) cũng góp phần giảm bớt sự phụ thuộc vào chuyển giao công nghệ từ nước ngoài, nâng cao năng lực tự chủ quốc gia trước các biến động toàn cầu.

2. Nội dung dự thảo các Danh mục công nghệ cao

Theo dự thảo, có 84 công nghệ cao được ưu tiên và 125 Sản phẩm khuyến khích. Danh mục được xây dựng nhằm cập nhật các xu hướng công nghệ mới, thay thế cho Danh mục công nghệ cao được ưu tiên, khuyến khích phát triển, công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược ban hành trước đây.

2.1. Danh mục 84 Công nghệ cao ưu tiên và 125 Sản phẩm khuyến khích

Theo dự thảo, khoảng 84 công nghệ cao và 125 sản phẩm công nghệ cao được xác định là ưu tiên đầu tư và khuyến khích phát triển. Các công nghệ này được phân theo 05 nhóm chính:

Nhóm công nghệ thông tin và viễn thông: Bao gồm các nền tảng của kinh tế số như trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn, blockchain, điện toán đám mây và điện toán biên, cùng với các công nghệ mạng thế hệ mới như 5G-A và 6G, an ninh mạng thông minh.
Nhóm công nghệ bán dẫn: Tập trung vào các khâu trong chuỗi giá trị như thiết kế, chế tạo, đóng gói và kiểm thử vi mạch tích hợp, cùng với vật liệu bán dẫn.
Nhóm cơ khí – tự động hóa: Định hướng phát triển robot thế hệ mới, phương tiện tự hành, công nghệ in 3D và hệ thống sản xuất thông minh.
Nhóm công nghệ sinh học và y học: Bao gồm sinh học tổng hợp, chỉnh sửa gen, liệu pháp tế bào và vắc xin thế hệ mới.
Nhóm năng lượng và môi trường: Tập trung vào năng lượng tái tạo, công nghệ lưu trữ năng lượng, lưới điện thông minh và các giải pháp giảm phát thải như thu giữ và lưu trữ carbon (CCUS).

Các nhóm công nghệ này đều gắn với xu hướng phát triển chung, đồng thời có khả năng tác động trực tiếp đến năng suất, chất lượng tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế.

2.2. Danh mục 11 Nhóm Công nghệ chiến lược

Bên cạnh danh mục công nghệ cao, dự thảo xác định 11 nhóm công nghệ chiến lược với 35 sản phẩm trọng điểm, tập trung vào các lĩnh vực có vai trò nền tảng đối với năng lực tự chủ và an ninh quốc gia. Các nhóm này gắn trực tiếp với yêu cầu bảo đảm an ninh kinh tế, chủ động về công nghệ và khả năng chống chịu trước các biến động toàn cầu. \

Cụ thể, 11 nhóm công nghệ chiến lược bao gồm:

Công nghệ xử lý AI tại biên, công nghệ trí tuệ nhân tạo, công nghệ bản sao số, công nghệ thực tế ảo/thực tế tăng cường
Công nghệ điện toán đám mây, lượng tử, dữ liệu lớn
Công nghệ Blockchain
Công nghệ mạng di động thế hệ sau (5G/6G)
Công nghệ robot và tự động hóa
Công nghệ chip bán dẫn
Công nghệ y sinh tiên tiến (vắc xin, liệu pháp gen/tế bào)
Công nghệ năng lượng và vật liệu tiên tiến
Công nghệ đất hiếm, đại dương, lòng đất
An ninh mạng
Công nghệ hàng không, vũ trụ

2.3. Các sản phẩm công nghệ cao tiêu biểu

Trong giai đoạn đầu, trọng tâm được đặt vào 06 sản phẩm công nghệ chiến lược có khả năng tạo tác động nhanh đến phát triển kinh tế – xã hội, nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia và góp phần bảo đảm quốc phòng, an ninh:

Mô hình ngôn ngữ lớn và trợ lý ảo (ưu tiên tiếng Việt)
Camera AI xử lý tại biên
Robot di động tự hành
Thiết bị và hệ thống mạng di động 5G
Nền tảng blockchain và các ứng dụng truy xuất nguồn gốc, tài sản số
Thiết bị bay không người lái (UAV)

Việc lựa chọn các nhóm sản phẩm này xuất phát từ nhu cầu thực tiễn, đồng thời có điều kiện để từng bước làm chủ công nghệ lõi. Mục tiêu đến năm 2030 là nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, gia tăng giá trị trong nước, từng bước thay thế sản phẩm nhập khẩu và hướng tới khả năng tham gia thị trường quốc tế.

2.4. Toàn văn Dự thảo các Danh mục công nghệ cao

Hiện tại, Bộ Khoa học và Công nghệ đang lấy ý kiến góp ý đối với Dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ ban hành Danh mục công nghệ cao được ưu tiên đầu tư phát triển, Danh mục sản phẩm công nghệ cao được khuyến khích phát triển, Danh mục công nghệ chiến lược và Danh mục sản phẩm Công nghệ chiến lược. Thời hạn tiếp nhận ý kiến góp ý đến hết ngày 21/03/2026.

Vui lòng chờ vài giây để xem Dự thảo các Danh mục công nghệ cao

Ấn vào đây để tải Dự thảo các Danh mục công nghệ cao

3. Tác động của Dự thảo Danh mục công nghệ cao và công nghệ chiến lược

3.1. Với doanh nghiệp

Danh mục mới được kỳ vọng sẽ trở thành cơ sở định hướng cho hoạt động đầu tư và phát triển công nghệ của doanh nghiệp, từ việc lựa chọn lĩnh vực nghiên cứu – phát triển (R&D) đến tiếp cận các chính sách ưu đãi về thuế, đất đai và tín dụng.

3.2. Với hoạt động quản lý nhà nước

Đối với cơ quan quản lý, các danh mục này là cơ sở để xây dựng và triển khai chính sách theo hướng có trọng tâm, trọng điểm hơn. Đồng thời, tạo điều kiện để áp dụng các cơ chế mới như thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), cũng như định hướng các chương trình khoa học và công nghệ cấp quốc gia. Việc xác định rõ lĩnh vực ưu tiên cũng góp phần hạn chế tình trạng dàn trải nguồn lực, nâng cao hiệu quả đầu tư công trong lĩnh vực khoa học và công nghệ.

3.3. Với hệ sinh thái khoa học – công nghệ

Dự thảo góp phần thúc đẩy liên kết giữa Nhà nước – viện, trường – doanh nghiệp trong hoạt động nghiên cứu và phát triển. Bên cạnh đó cũng đặt ra các cơ chế như khoán chi linh hoạt cho nhiệm vụ khoa học và công nghệ, phát triển quỹ đầu tư cho công nghệ cao, hay thu hút chuyên gia và thúc đẩy hợp tác quốc tế cũng được đặt ra nhằm hỗ trợ hệ sinh thái đổi mới sáng tạo phát triển bền vững hơn.

XEM THÊM CÁC BÀI VIẾT KHÁC:

Mọi chi tiết xin vui lòng liên hệ:

CÔNG TY CỔ PHẦN PHÒNG THỬ NGHIỆM PHÚC GIA
TRUNG TÂM CHỨNG NHẬN PHÚC GIA
TRUNG TÂM THỬ NGHIỆM KIỂM ĐỊNH PHÚC GIA

Địa chỉ:
• Miền Bắc: Cảng cạn Long Biên, Số 01 Huỳnh Tấn Phát, KCN Sài Đồng B, phường Long Biên, TP. Hà Nội
• Miền Nam: Số 180, Đường D2, P. Long Trường, TP. Hồ Chí Minh
Điện thoại: 0965.996.696/0982.996.696/024.7779.6696
E-mail: lab@phucgia.com.vn
Website: phucgia.com.vn
Thời gian làm việc: Thứ Hai đến Thứ Sáu 8:00 – 18:30; Thứ Bảy 8:00 – 12:00

Phúc Gia® – Tổ chức thử nghiệm và chứng nhận toàn diện cho thiết bị điện – điện tử