Trong cuộc sống hiện đại, sóng điện từ là yếu tố quan trọng của hệ thống thông tin liên lạc toàn cầu, từ phát thanh, truyền hình đến kết nối Internet vệ tinh,… Bên cạnh đó, nhờ có loại năng lượng này, con người còn có thể điều khiển các thiết bị từ xa. Tuy nhiên, sự bao phủ rộng khắp của công nghệ cũng dẫn đến việc con người thường xuyên phải tiếp xúc với các nguồn phát sóng điện từ trong thời gian dài. Điều này làm nảy sinh các vấn đề đáng lo ngại về sức khỏe.
Xem thêm: Hồ sơ năng lực của Công ty cổ phần Phòng thử nghiệm Phúc Gia
1. Sóng điện từ là gì?
Sóng điện từ là một dạng sóng truyền tải năng lượng qua không gian mà không cần đến sự truyền dẫn trực tiếp của các hạt vật chất. Chúng được tạo ra bởi sự dao động vuông góc của trường điện và trường từ, hay nói cách khác là sự chuyển động của các hạt mang điện tích.
Sóng điện từ bao phủ khắp mọi nơi. Hằng ngày, chúng ta tiếp xúc với sóng điện từ thông qua rất nhiều nguồn phát khác nhau, phổ biến nhất là nhóm các thiết bị viễn thông và công nghệ thông tin: Điện thoại di động; máy tính để bàn, máy tính bảng, laptop cá nhân; Wifi; TV, đầu thu kỹ thuật số; tai nghe, loa không dây,… Ngoài ra, lò vi sóng, lò nướng điện, các thiết bị điều khiển từ xa và thiết bị gia dụng thông minh cũng là nguồn phát sóng đáng kể.
2. Sóng điện từ tác động tới cơ thể con người như thế nào?
Các thiết bị vô tuyến, công nghệ thông tin, đồ gia dụng thông minh khi hoạt động đều phát ra sóng điện từ. Khi các bước sóng này “đi” vào cơ thể, một phần năng lượng của chúng sẽ bị hấp thụ và chuyển hóa thành nhiệt trong mô sinh học. Tuy nhiên, mức độ hấp thụ này không cố định mà biến thiên dựa trên ba yếu tố: tần số sóng, công suất phát của thiết bị và đặc biệt là khoảng cách tiếp xúc. Nguồn phát càng gần, năng lượng hấp thụ vào cơ thể sẽ càng cao.
Nếu quá trình này kéo dài hoặc thiết bị hoạt động ở cường độ mạnh, sự tích lũy nhiệt năng có thể vượt qua ngưỡng chịu đựng sinh lý bình thường, từ đó trực tiếp gây ra những tác động tiêu cực tới sức khỏe con người.
3. Ảnh hưởng của sóng điện từ đối với sức khỏe con người
Tác động của sóng điện từ đối với cơ thể người phụ thuộc trực tiếp vào mức năng lượng của từng dải tần số. Để đánh giá một cách khách quan, các chuyên gia đã chia sóng điện từ thành hai nhóm chính: Bức xạ ion hóa và bức xạ không ion hóa.
Đối với bức xạ ion hóa (như tia X, tia Gamma), tác hại đối với sức khỏe đã được xác nhận rõ ràng. Loại bức xạ này sở hữu mức năng lượng cao, có khả năng phá vỡ các liên kết hóa học và gây tổn thương trực tiếp tới tế bào cũng như ADN.
Ngược lại, bức xạ không ion hóa (phát ra từ điện thoại di động, Wifi, sóng vô tuyến,…) không có đủ năng lượng để phá vỡ cấu trúc tế bào. Vì vậy, các tác động sinh học của nhóm này được xem xét theo hai hướng: ảnh hưởng đã được xác nhận và các ảnh hưởng vẫn đang được nghiên cứu.
- Tác động nhiệt: Đây là tác động đã được thừa nhận trên thực tế và là cơ sở để các tổ chức quốc tế như ICNIRP thiết lập giới hạn an toàn. Cụ thể, sóng vô tuyến có khả năng làm nóng mô. Nếu mức nhiệt này vượt ngưỡng giới hạn, các nguy cơ như sốc nhiệt, bỏng mô,… có thể xảy ra.
- Chứng nhạy cảm điện từ: Các nhà khoa học đang tiếp tục làm rõ những ảnh hưởng cuối cùng của chứng nhạy cảm điện từ. Trong đó, một số nghiên cứu cho thấy việc tiếp xúc kéo dài với sóng vô tuyến có thể ảnh hưởng đến quá trình sản sinh Melatonin, dẫn tới tình trạng khó ngủ, ngủ không sâu và cảm giác mệt mỏi sau khi thức dậy.
4. Các giải pháp kiểm soát tác động tiêu cực của sóng điện từ đối với sức khỏe con người
Các tác động sinh học của bức xạ không ion hóa vẫn đang trong quá trình nghiên cứu, do đó các giải pháp dưới đây được đề xuất như những biện pháp cơ bản nhất để bảo vệ sức khỏe trước ảnh hưởng của sóng điện từ trong không gian sống:
4.1. Sử dụng các thiết bị đạt chuẩn
Trước những lo ngại về tác động của sóng điện từ đối với sức khỏe con người, việc thiết lập các tiêu chuẩn an toàn cho các sản phẩm liên quan đã trở thành yêu cầu cấp bách.
Tại Việt Nam, nhằm đảm bảo quyền lợi và sức khỏe cho người tiêu dùng, Bộ Thông tin và Truyền thông (nay đã hợp nhất với Bộ Khoa học và Công nghệ) đã ban hành các Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia (QCVN) nghiêm ngặt dành riêng cho các sản phẩm công nghệ thông tin và viễn thông. Trọng tâm là QCVN 134:2024/BTTTT về mức hấp thụ riêng đối với thiết bị vô tuyến cầm tay và đeo trên cơ thể người. Theo đó, các sản phẩm thuộc phạm vi điều chỉnh phải đáp ứng các yêu cầu của quy chuẩn này trước khi được đưa ra lưu thông trên thị trường.
Vậy nên ưu tiên sử dụng các sản phẩm đã được thử nghiệm, chứng nhận phù hợp theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia là giải pháp an toàn nhất để bảo vệ cơ thể trước các tác động không mong muốn từ sóng điện từ.
4.2. Giảm thời gian tiếp xúc
Bên cạnh việc sử dụng các thiết bị đạt chuẩn, kiểm soát thời gian tiếp xúc với sóng điện từ trong sinh hoạt hằng ngày cũng đóng vai trò quan trọng. Dưới đây là một số biện pháp đơn giản mà bạn có thể tham khảo:
- Chỉ dùng các thiết bị phát sóng điện từ trong trường hợp cần thiết;
- Giảm bớt số lượng các thiết bị điện tử trong phòng ngủ, phòng làm việc;
- Ưu tiên sử dụng các thiết bị có dây thay thế cho các thiết bị không dây,…
4.3. Giữ khoảng cách an toàn với các nguồn phát sóng
Mức độ ảnh hưởng của sóng điện từ lên cơ thể sẽ phụ thuộc vào khoảng cách giữa con người và nguồn phát. Do đó, hãy đảm bảo giữ nguồn phát càng xa cơ thể càng tốt:
- Tránh đặt các thiết bị phát sóng điện từ sát đầu giường và vị trí làm việc;
- Ưu tiên sử dụng loa ngoài thay vì áp điện thoại trực tiếp vào tai, tránh để điện thoại trong túi quần, túi áo để giảm bớt tác động của sóng điện từ lên các mô cơ thể,…
XEM THÊM:
- Bộ Thông Tin Và Truyền Thông Chỉ Định Phúc Gia® Thử Nghiệm Thiết Bị Viễn Thông & Công Nghệ Thông Tin
- Bộ Khoa Học Và Công Nghệ Chỉ Định Phúc Gia® Thử Nghiệm Các Thiết Bị Điện – Điện Tử Gia Dụng, Viễn Thông Và Công Nghệ Thông Tin
- Tổng Hợp Quy Định Pháp Luật Đối Với Sản Xuất Và Nhập Khẩu Điện Thoại Di Động
- Tổng Hợp Quy Định Pháp Luật Đối Với Thiết Bị Thu Phát Sóng Wifi Router
- Tổng Hợp Quy Định Pháp Luật Đối Với Máy Tính Để Bàn (Desktop Computer)
- Tổng Hợp Quy Định Pháp Luật Đối Với Máy Tính Xách Tay (Laptop)
- Tổng Hợp Quy Định Pháp Luật Đối Với Lò Vi Sóng
Mọi chi tiết xin vui lòng liên hệ:
CÔNG TY CỔ PHẦN PHÒNG THỬ NGHIỆM PHÚC GIA
TRUNG TÂM CHỨNG NHẬN PHÚC GIA
TRUNG TÂM THỬ NGHIỆM KIỂM ĐỊNH PHÚC GIA
Địa chỉ:
• Miền Bắc: Cảng cạn Long Biên, Số 01 Huỳnh Tấn Phát, KCN Sài Đồng B, P. Long Biên, TP. Hà Nội
• Miền Nam: Số 180, Đường D2, P. Long Trường, TP. Hồ Chí Minh
Điện thoại:
• Miền Bắc: 0965.996.696/0982.996.696/024.7779.6696
• Miền Nam: 0918.996.696
E-mail: lab@phucgia.com.vn
Website: phucgia.com.vn
Thời gian làm việc: Thứ Hai đến Thứ Sáu 8:00 – 18:30; Thứ Bảy 8:00 – 12:00
Phúc Gia® – Tổ chức thử nghiệm và chứng nhận toàn diện cho thiết bị điện – điện tử
