Nhãn hàng hóa là thông tin bắt buộc thể hiện trên sản phẩm lưu thông tại Việt Nam, đóng vai trò cung cấp dữ liệu nhận diện và giúp người tiêu dùng lựa chọn hàng hóa một cách chính xác. Theo Nghị định 43/2017/NĐ-CP, nhãn hàng hóa là phần thể hiện chữ, hình vẽ hoặc hình ảnh được in, dán, gắn trực tiếp lên sản phẩm hoặc bao bì nhằm công khai các thông tin quan trọng như xuất xứ, thành phần, cảnh báo và hướng dẫn sử dụng. Bài viết dưới đây của Công ty Cổ phần Phòng thử nghiệm Phúc Gia sẽ giúp doanh nghiệp hiểu đúng quy định, cập nhật yêu cầu pháp lý và nắm rõ cách tuân thủ để giảm thiểu rủi ro khi đưa hàng hóa ra thị trường.
Xem thêm: Hồ sơ năng lực của Trung tâm Thử nghiệm Kiểm định và Chứng nhận Phúc Gia
1. Nhãn hàng hóa là gì?
Theo khoản 1 Điều 3 Nghị định số 43/2017/NĐ-CP ngày 14/4/2017 của Chính phủ về nhãn hàng hóa:
Nhãn hàng hóa được hiểu là phần thể hiện thông tin dưới dạng chữ, hình vẽ hoặc hình ảnh, được in, dán, đính, đúc, chạm, khắc hoặc chụp trực tiếp trên hàng hóa, bao bì thương phẩm hoặc trên các chất liệu khác gắn liền với hàng hóa.
Nhãn hàng hóa là một phần không thể thiếu đối với hàng hóa, nhằm giúp người tiêu dùng phân biệt và lựa chọn hàng hóa.
Xem thêm:
- Chứng Nhận Là Gì? Các Hình Thức Chứng Nhận Phổ Biến Hiện Nay
- Chứng Nhận Hợp Quy Là Gì? Tổng Hợp Mọi Thông Tin Cần Biết
2. Các văn bản pháp lý quy định về nhãn hàng hóa
Việc ghi nhãn hàng hóa hiện nay được điều chỉnh bởi nhiều văn bản quy phạm pháp luật do Chính phủ và các Bộ, ngành ban hành, nhằm đảm bảo tính minh bạch, chính xác của thông tin cung cấp cho người tiêu dùng. Các quy định này xác định rõ nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân sản xuất – nhập khẩu hàng hóa, nội dung bắt buộc thể hiện trên nhãn, cũng như các hành vi vi phạm và mức xử phạt tương ứng.
Xem thêm: Danh Mục Các Mặt Hàng Phải Kiểm Tra Chất Lượng Theo Quy Định
Dưới đây là hệ thống các văn bản pháp lý quan trọng về hoạt động ghi nhãn hàng hóa mà doanh nghiệp cần nắm rõ để tuân thủ đúng quy định.
2.1 Các văn bản pháp lý quy định về tem nhãn hàng hóa chung
Các quy định về nhãn hàng hóa chung được thể hiện trong các văn bản pháp luật do Chính phủ ban hành, áp dụng cho hầu hết các loại hàng hóa lưu thông trên thị trường. Dưới đây là những văn bản pháp lý mà doanh nghiệp cần nắm rõ và tuân thủ khi thực hiện ghi nhãn hàng hóa.
2.1.1 Nghị định 43/2017/NĐ-CP quy định về nội dung và cách ghi nhãn hàng hóa
Nghị định 43 quy định rõ 3 nhóm yêu cầu chính:
(1) Nội dung bắt buộc phải có trên nhãn:
- Tên hàng hóa
- Tên và địa chỉ tổ chức/cá nhân chịu trách nhiệm
- Xuất xứ hàng hóa
- Định lượng
- Thành phần (nếu có)
- Ngày sản xuất / Hạn sử dụng
- Hướng dẫn sử dụng, cảnh báo an toàn (nếu thuộc nhóm yêu cầu)
(2) Ngôn ngữ ghi nhãn
- Bắt buộc bằng tiếng Việt
- Được phép kèm ngôn ngữ khác, nhưng không được gây hiểu sai so với tiếng Việt
- Một số nội dung được phép ghi bằng tiếng nước ngoài nếu không thể dịch:
- Tên khoa học
- Tên quốc tế
- Công thức hóa học
(3) Vị trí tem nhãn
- Phải thể hiện ở vị trí nhìn thấy rõ ràng, không cần tháo rời sản phẩm
- Nếu bao bì nhỏ không đủ chỗ thì được phép dùng nhãn treo hoặc kèm tờ hướng dẫn.
Xem thêm: Nghị định 43/2017/NĐ-CP quy định về nhãn hàng hóa
2.1.2 Nghị định số 111/2021/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều Nghị định số 43/2017/NĐ-CP về nhãn hàng hóa
Nghị định 111 bổ sung và làm rõ nhiều điểm cụ thể, đặc biệt với hàng nhập khẩu
(1) Quy định xuất xứ theo chuẩn quốc tế
- Xuất xứ phải thể hiện theo thông lệ:
- “Made in …”
- “Produced in …”
- “Manufactured by … in …”
- Không được ghi mơ hồ:
- “Xuất xứ: EU”
- “Sản xuất tại nhà máy số 1”
- Đối với sản phẩm sản xuất có nhiều công đoạn, cần ghi xuất xứ theo công đoạn cuối cùng tạo ra bản chất chính
(2) Ngôn ngữ bắt buộc trên nhãn gốc hàng nhập khẩu
Khi thông quan, nhãn gốc được phép dùng ngôn ngữ nước ngoài, nhưng phải có tối thiểu:
- Tên hàng hóa
- Xuất xứ (đúng chuẩn quốc tế)
- Tên nhà sản xuất hoặc đơn vị chịu trách nhiệm ở nước ngoài
Sau thông quan, sản phẩm phải dán nhãn phụ tiếng Việt trước khi lưu thông.
(3) Quy định về nhãn gốc & nhãn phụ
- Nhãn gốc là nhãn của nhà sản xuất nước ngoài; không được che khi dán nhãn phụ
- Nhãn phụ là nhãn bổ sung đủ nội dung theo Nghị định 43, bao gồm các thông tin về nhà nhập khẩu, hướng dẫn sử dụng, cảnh báo và NSX – HSD nếu nhãn gốc không có. Nhãn phụ chỉ bổ sung, không được thay thế hay mẫu thuẫn với nhãn gốc.
Xem thêm: Nghị định số 111/2021/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều Nghị định số 43/2017/NĐ-CP về nhãn hàng hóa
2.1.3 Thông tư số 16/2022/TT-QLTT hướng dẫn về nội dung bắt buộc ghi trên nhãn hàng hóa.
Thông tư số 16/2022/TT-QLTT ngày 22/3/2022 của Tổng cục Quản lý Thị trường (Bộ Công Thương) được ban hành nhằm hướng dẫn chi tiết việc ghi nhãn hàng hóa, đặc biệt là các nội dung bắt buộc phải thể hiện trên nhãn khi hàng hóa lưu thông tại thị trường Việt Nam.
Thông tư này đóng vai trò văn bản hướng dẫn thực thi các quy định tại Nghị định 43/2017/NĐ-CP và Nghị định 111/2021/NĐ-CP, giúp doanh nghiệp và cơ quan quản lý có căn cứ thống nhất trong việc kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm liên quan đến nhãn hàng hóa.
Một số nội dung trọng tâm của Thông tư gồm:
- Các nội dung bắt buộc trên nhãn hàng hóa như: tên hàng hóa, tên và địa chỉ của tổ chức/cá nhân chịu trách nhiệm về hàng hóa, xuất xứ hàng hóa, định lượng, ngày sản xuất, hạn sử dụng, hướng dẫn sử dụng và bảo quản.
- Hướng dẫn cách ghi nhãn cho các trường hợp cụ thể:
- Hàng hóa nhập khẩu yêu cầu phải dán nhãn phụ trước khi đưa sản phẩm ra thị trường, không bắt buộc khi thông quan nếu nhãn gốc đủ tối thiểu
- Hàng hóa gia công cần ghi “Sản xuất theo hợp đồng với…”
- Hàng hóa có bao bì nhỏ được rút gọn nội dung hoặc dùng nhãn treo
- Quy định trách nhiệm của cơ quan quản lý thị trường trong việc kiểm tra, phát hiện, xử lý vi phạm về ghi nhãn hàng hóa.
- Đưa ra mẫu nhãn tham khảo và hướng dẫn cách trình bày để bảo đảm thông tin trung thực, rõ ràng, không gây hiểu nhầm cho người tiêu dùng.
Xem thêm:
- Công Bố Dán Nhãn Năng Lượng Tủ Lạnh
- Tem ICT Là Gì? Quy Định Về Dấu Hợp Quy ICT Mới Nhất
2.2 Các công văn quan trọng từ Hải quan và Bộ KH&CN
Dưới đây là một số văn bản pháp luật khác liên quan đến nhãn hàng hóa mà quý doanh nghiệp cần lưu ý:
- Công văn 952/GSQL-TH năm 2012 về ghi xuất xứ trên nhãn hàng hóa nhập khẩu
- Công văn 408/TCHQ-GSQL (2022) về xử lý thiếu thông tin xuất xứ
- Công văn 4823/TCHQ-GSQL (2022) về chống gian lận nhãn, nhái xuất xứ
- Công văn 51/HQTPHCM-GSQL (2024) về hướng dẫn cách thể hiện xuất xứ hợp lệ
- Công văn 545/TCHQ-GSQL (2019) về sử dụng mã số mã vạch trên nhãn
3. Xử phạt khi vi phạm quy định về nhãn hàng hóa
Hệ thống xử phạt vi phạm về ghi nhãn hàng hóa tại Việt Nam được quy định chi tiết trong Nghị định 43/2017/NĐ-CP và Nghị định 126/2021/NĐ-CP. Mức phạt được xác định dựa trên giá trị hàng hóa, tính chất vi phạm và hành vi cụ thể của tổ chức hoặc cá nhân vi phạm.
3.1. Các hành vi vi phạm thường gặp về nhãn hàng hóa
Theo Nghị định 119/2017/NĐ-CP, doanh nghiệp sẽ bị xử phạt nếu kinh doanh hàng hóa có nhãn vi phạm các quy định pháp luật. Cụ thể:
Thứ nhất, hàng hóa bị xem là vi phạm nếu nhãn bị che lấp, rách, mờ hoặc không thể đọc được đầy đủ các nội dung bắt buộc. Việc thông tin không rõ ràng khiến cơ quan quản lý không thể kiểm tra và người tiêu dùng không thể nhận biết sản phẩm.
Thứ hai, doanh nghiệp bị xử lý nếu nhãn ghi không đúng quy định về kích thước chữ và số, ngôn ngữ sử dụng hoặc đơn vị đo lường.
Thứ ba, hàng hóa vi phạm khi thiếu hoặc thể hiện sai các nội dung bắt buộc trên nhãn, bao gồm cả những nội dung phải thể hiện theo tính chất riêng của từng nhóm hàng hóa (ví dụ: hướng dẫn sử dụng, cảnh báo an toàn, thành phần…).
Thứ tư, sản phẩm cũng bị coi là vi phạm nếu nhãn, tem, nhãn phụ hoặc tài liệu kèm theo không ghi đủ hoặc ghi không đúng các nội dung bắt buộc theo quy định pháp luật.
Thứ 5, đối với hàng hóa nhập khẩu, doanh nghiệp sẽ bị xử phạt nếu nhãn gốc chỉ thể hiện bằng tiếng nước ngoài nhưng không được bổ sung nhãn phụ tiếng Việt trước khi lưu thông tại thị trường Việt Nam.
3.2. Mức phạt tiền đối với hành vi vi phạm về ghi nhãn hàng hóa
- Đối với hàng hóa có giá trị từ 5 triệu đồng đến dưới 100 triệu đồng:
- Không ghi nhãn, ghi nhãn không đầy đủ hoặc không đúng nội dung: phạt từ 500.000 đồng đến 12.000.000 đồng.
- Ghi nhãn sai so với thực tế hàng hóa: phạt từ 12.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng.
- Đối với hàng hóa có giá trị từ 100 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng:
- Không ghi nhãn, ghi nhãn thiếu hoặc sai nội dung: phạt từ 12.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng.
- Ghi nhãn sai thực tế: phạt từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng.
- Đối với hàng hóa có giá trị từ 500 triệu đồng đến dưới 1 tỷ đồng:
- Không ghi nhãn hoặc ghi nhãn không đúng quy định: phạt từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng.
- Ghi nhãn sai nội dung thực tế: phạt từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng.
- Đối với hàng hóa có giá trị từ 1 tỷ đồng trở lên:
- Không ghi nhãn hoặc ghi nhãn sai quy định: phạt từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng.
- Ghi nhãn sai sự thật về hàng hóa: phạt từ 50.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng.
Các hình thức xử lý bổ sung có thể áp dụng
- Tịch thu hàng hóa vi phạm.
- Buộc thu hồi hàng hóa để ghi nhãn lại đúng quy định trước khi tiếp tục lưu thông.
- Buộc tiêu hủy hàng hóa vi phạm trong trường hợp không thể khắc phục hoặc có nguy cơ gây hại.
Lưu ý: Các mức xử phạt nêu trên được áp dụng theo quy định pháp luật hiện hành tại thời điểm trích dẫn. Tùy từng giai đoạn, mức phạt và biện pháp xử lý có thể được điều chỉnh, bổ sung theo các nghị định hoặc văn bản pháp luật mới. Vì vậy, doanh nghiệp cần chủ động theo dõi và cập nhật quy định pháp luật để đảm bảo hoạt động kinh doanh, nhập khẩu và lưu thông hàng hóa luôn tuân thủ quy định hiện hành, hạn chế tối đa các rủi ro pháp lý và gián đoạn kinh doanh.
Phúc Gia là đơn vị được chỉ định thực hiện thử nghiệm cho các sản phẩm điện – điện tử, thiết bị văn phòng, viễn thông và công nghệ thông tin. Với quy mô gần 5.000 m² cùng đội ngũ gần 100 chuyên gia và kỹ sư giàu kinh nghiệm, trong đó nhiều người là thành viên các hội đồng kỹ thuật quốc gia, Phúc Gia tự hào là doanh nghiệp tư nhân đầu tiên tại Việt Nam được BoA, AOSC và VACI công nhận đạt chuẩn ISO/IEC 17025. Đồng thời, Phúc Gia được 03 Bộ quản lý chuyên ngành chỉ định thực hiện thử nghiệm và chứng nhận sản phẩm theo QCVN.
Không chỉ dừng lại ở hoạt động thử nghiệm, Phúc Gia còn đồng hành cùng doanh nghiệp trong việc tư vấn, thực hiện các yêu cầu pháp luật liên quan đến nhãn hàng hóa, nhãn năng lượng và chứng nhận hợp quy sản phẩm.
4. Một số câu hỏi thường gặp về nhãn hàng hóa
1. Nhãn hàng hóa là gì?
Nhãn hàng hóa là bản thông tin được gắn lên sản phẩm, bao bì hoặc tài liệu kèm theo để cung cấp các nội dung cần thiết về hàng hóa cho người tiêu dùng và cơ quan quản lý.
2. Những thông tin nào bắt buộc phải có trên nhãn hàng hóa?
Tùy loại sản phẩm, nhưng bắt buộc gồm: Tên hàng hóa, Tên và địa chỉ của tổ chức/cá nhân chịu trách nhiệm, Xuất xứ hàng hóa, Định lượng (khối lượng/thể tích) và Thành phần, thông số kỹ thuật, cảnh báo an toàn (nếu có)
3. Có bắt buộc phải dán nhãn hàng hóa không?
Có. Tất cả hàng hóa lưu thông tại Việt Nam đều phải ghi nhãn theo Nghị định 43/2017/NĐ-CP và Nghị định 111/2021/NĐ-CP.
4. Có những quy định gì về ghi nhãn hàng hóa?
Quy định về: vị trí nhãn, kích thước chữ, nội dung bắt buộc, ngôn ngữ tiếng Việt, cách ghi hạn sử dụng, xuất xứ, thông số kỹ thuật và các cảnh báo an toàn.
5. Không tuân thủ quy định về ghi nhãn hàng hóa sẽ bị phạt gì?
Doanh nghiệp có thể bị phạt tiền, buộc thu hồi, tiêu hủy hàng hóa, hoặc buộc sửa nhãn tùy mức độ vi phạm theo Nghị định 128/2020/NĐ-CP và các quy định liên quan.
Hiểu đúng và thực hiện đầy đủ các quy định về nhãn hàng hóa là bước quan trọng giúp doanh nghiệp của quý vị đảm bảo tính minh bạch, tuân thủ pháp luật và chất lượng thị trường. Nếu quý doanh nghiệp cần tìm hiểu thêm về giải pháp phù hợp hoặc hỗ trợ chuyên sâu, hãy liên hệ Công ty Cổ phần Phòng thử nghiệm Phúc Gia. Hy vọng bài viết trên đã giúp quý vị giải đáp thắc mắc về nhãn hàng hóa và các nghĩa vụ đi kèm.
Thông tin chi tiết vui lòng liên hệ:
CÔNG TY CỔ PHẦN PHÒNG THỬ NGHIỆM PHÚC GIA
TRUNG TÂM CHỨNG NHẬN PHÚC GIA
TRUNG TÂM THỬ NGHIỆM KIỂM ĐỊNH PHÚC GIA
Địa chỉ: Cảng cạn Long Biên, Số 01 Huỳnh Tấn Phát, KCN Sài Đồng B, phường Long Biên, TP. Hà Nội, Việt Nam
Điện thoại: 0981.996.996/ 0982.996.696/ 024 7779 6696
E-mail: lab@phucgia.com.vn
Website: phucgia.com.vn
Thời gian làm việc: Thứ Hai đến Thứ Sáu 8:00 – 18:30; Thứ Bảy 8:00 – 12:00
Phúc Gia – Tổ chức thử nghiệm và chứng nhận toàn diện cho thiết bị điện – điện tử
